Bir Hareketin ve Davanın Sınır Tanımayan Şairi

Yıl 1944. Soğuk bir Ekim akşamında Palandöken Dağı’nın yamaçlarına tünemiş iki katlı ahşap evden yükselen yeni doğan bir bebeğin şiir tadındaki ilk çığlığı ve sonrasında eserleriyle kitleleri derinden etkileyerek zamanın akışına etki eden bir şair. Özkan Mert.



Şiire gençlik yıllarında İzmir’de başlayan, 1968’in politik ortamından akıp bugüne gelen, toplumun ortak hafızasından ödünç alıp, kendi dokunuşundan sonra topluma iade ettiği sözlerle kitleleri harekete geçiren, eserlerinde Brecht’in “sanata propaganda değil; propagandaya sanat” savunusunu yakalayabildiğimiz, Türk Şiiri’ne etki eden en önemli şairlerimizden biri olan Özkan Mert 21 Ekim 1944 yılında Erzurum’da doğdu.


Asker bir babanın oğlu olan Özkan Mert’in çocukluğu hastalık ve zorluklarla geçti. 2 yaşında TBC hastalığına yakalanan ve doktorlar yaşamından umut kesince babası mezarını satın aldı ama köylü bir kadının yaban bitkilerinden hazırladığı ilaç ve bulamaçlarla iyileşti. Babasının Konya’ya tayini çıkınca, ilkokula Konya’da başladı. Orta 3’e geçtiği yıl babası yine tayin oldu ve memleketim dediği İzmir’e taşındılar. İzmir Namık Kemal Lisesine kaydolan Özkan Mert’in hastalığı nüksedince askeri hastahaneye kaldırıldı, 3 ay yaşam savaşı verdi.Yoğun bir bakım ve pensilin tedavisinden sonra, hastalığını bir kez daha yendi, kaldığı yerden okuluna devam etti.
Liseye devam ederken siyaset ile ilgilenmeye başladı. Dönemin ilerici partilerinden birine kaydoldu, bir süreliğine gençlik kolluğu başkanlığı yaptı. Lise sonda aldığı bir kararla her şeyi terkederek askere gitti. Sivas’ta temel eğitimini yaparken, siyasal görüşleri sebebiyle Ağrı’ya, sürgün taburuna gönderildi. Askerliğini yaparken dışarıdan sınavlara girerek liseyi öğrenimini tamamladı.


Askerden sonra İzmir’e geri dönen Özkan Mert, 1967 yılının sonlarına doğru henüz iki haftadır çalışmakta olduğu Özel İdare Müdürlüğü’nden istifa etti ve üniversite öğrenimi için Ankara’ya gitti.
Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi’nin Çince bölümünde üniversite öğrenimine başlayan Özkan Mert, aynı zamanda da TEK’te topograf olarak Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde çalışmaya başladı. Üniversite öğrenimini sürdürürken, bir yandan da gençlik hareketlerinin en ön saflarında yer alan ve 68 olaylarının en ateşli günlerinde kitlelere hem şiirleri hem de aktivistliğiyle ilham veren usta şair, dönemin ünlü “İşçi Köylü” gazetesinde Gün Zileli ile beraber “Mehmet ile Tancu” isimli haber dizisini yazdı, yazmakla da kalmayıp gazeteyi sokaklarda sattı.
1969 yılı sonunda yanındaki şairler ile beraber şiirdeki 2. Yeni Hareketi’ne karşıt “Yeni Toplumcu Şiir” konusunda düşüncelerini açıkladı. 60 Kuşağı Şiir Manifestosu’nda da imzası bulunan Özkan Mert’in, “Diren Ey Kalbim, Hayatımızdan, Asyalıyım Yarem Derindir, Kuracağız Her Şeyi Yeniden...” isimli protest şiirleri öğrenci kitlelerinin ve ilerici halk topluluklarının hafızasına kazındı.


Yayınlanan ilk şiir kitabı “Kuracağız Her Şeyi Yeniden” çıkarçıkmaz toplatılan şair, 1971’de askeri cuntanın sıkıyönetim mahkemesince toplam 8 yıl hapis cezasına çarptırılınca yurtdışına çıktı.
1972’de ülkesinden ayrılan şair Almanya’da 10 ay kaldıktan sonra İsveç’e gitti ve bu ülkeden politik iltica hakkı aldı. 26 yıl boyunca İsveç Devlet Radyosu’nda program yapımcısı ve sunucu, 2006-2008 yılları arasında da İsveç Devlet Tiyatrosu’nda Uluslararsı Tiyatro ve Kültür Projeleri Şefi olarak çalıştı.
Şair, gazeteci ve gezgin sıfatıyla dünyanın bir çok ülkesini gezen ve bir çok kültür ile etkileşimde bulunan Özkan Mert, şu an Türkiye’de ve Avrupa ülkelerinde düzenlenen kültür, edebiyat ve şiir projelerinin iç-dış koordinatörlük ve yönetmenliklerini yapıyor. Şiirleri ve oyunları tiyatro grupları tarafından çeşitli sahnelerde performe edilen şair aynı zamanda İsveç ve diğer İskandinav ülkelerinin kültür kurumlarına danışmanlık görevini sürdürüyor.
Modern Türk ve İsveç Şiiri’nin kilometre taşlarından sayılan Özkan Mert, bugün Bodrum Gümüşlük’te yaşıyor ve üretmeye, şiirleriyle kitlelerin içindeki ateşi harlamaya devam ediyor

  • PAYLAŞ:

BENZER HABERLER

ETİKETLER özkan mert, şair, bodrum, türk şairler, özkan mert kimdir, özkan mert biyografi